De politie heeft eind juni voor de eerste keer een selectief fouilleren actie uitgevoerd. In Rotterdam-Oost werden 130 mannen gefouilleerd. De actie was vrijdagavond tussen 18 uur en 2 uur en specifiek gericht op mannen tussen de 15 en 35 jaar. Politiemensen hielden drie mannen aan voor het bezit van een mes. Twee mannen werden aangehouden omdat zij onder invloed van alcohol waren en niet wilden meewerken. Ook werden er twee aanhoudingen verricht voor belemmering en fietsendiefstal.

De proef met selectief fouilleren is een uitbreiding op het preventief fouilleren. Bij preventief fouilleren worden alle passanten(zonder aanziens des persoons) op een bepaalde tijd en plaats gefouilleerd. Bij selectief preventief fouilleren kan ook op andere criteria zoals geslacht en leeftijd worden geselecteerd. Burgemeester Aboutaleb heeft besloten dat een proef met selectief preventief fouilleren van eind mei tot 1 augustus wordt gehouden.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie is van mening dat informatiegestuurd preventief fouilleren op basis van de huidige wetgeving mogelijk is. Selectiecriteria die gebruikt mogen worden zijn daderprofielen (op basis van leeftijd, kledingstijl en geslacht), profielschetsen op basis van modus operandi (verdacht gedragende omstander) en gegevens met betrekking tot de plaats delict. Onder geen enkele voorwaarde mogen criteria als huidskleur, nationaliteit, afkomst of religie een rol in de selectie spelen.

In het buitenland is altijd veel kritiek op preventief fouilleren omdat dit kan leiden tot discriminatie op grond van afkomst of huidkleur. Om hier controle op te houden zijn politiemensen in Groot-Brittannië bijvoorbeeld verplicht om bij elke aanhouding (anoniem) de afkomst van de aangehoudene te registreren. Achteraf kan zo bekeken worden of politiemensen daadwerkelijk op feiten en omstandigheden letten die verdacht zijn en niet afgaan op vooroordelen over bepaalde groepen.

In Nederland ligt dit gevoelig. Politiemensen geven aan dat burgers moeten vertrouwen op hun professionaliteit en integriteit. Een controlemechanisme is er niet. Toch worden percentueel meer allochtonen aangehouden en veroordeeld. Een interessante vraag is of een deel daarvan ook niet verklaard kan worden uit het feit dat ze op straat veel meer in de gaten worden gehouden. Als je hen meer aanhoudt, vind je ook meer en leidt dit tot meer veroordelingen.

RADAR zal de komende maand monitoren wat de uitkomsten zijn van de fouilleeracties. RADAR is erg benieuwd wat de uitkomst zal zijn van deze proef. Organisaties als Amnesty International zijn bezorgd over de situatie in Nederland op dit terrein. Met hen zal RADAR de uitkomsten bekijken en zullen we ons beraden op mogelijkheden voor training aan politiemensen. Bewustwording van vooroordelen en je realiseren wat de knelpunten en valkuilen zijn in dit soort zaken is immers een belangrijke eerste stap.